Srpska Trobojka

SRPSKI PATRIOTSKI SAJT
 
PortalPortal  PrijemPrijem  KalendarKalendar  GalerijaGalerija  Često Postavljana PitanjaČesto Postavljana Pitanja  TražiTraži  Registruj seRegistruj se  PristupiPristupi  

Delite | 
 

 Dositej Obradovic

Ići dole 
AutorPoruka
sindjelic84
Четник
Четник
avatar

Muški
Broj poruka : 69
Godina : 34
Omiljeni Vojvoda : Omiljen Vojvoda
Datum upisa : 01.06.2008

PočaljiNaslov: Dositej Obradovic   Ned Jul 26, 2009 8:57 pm

Dositej Obradović (svetovno ime Dimitrije) (Čakovo, 1742 — Beograd, 1811) je bio srpski prosvetitelj i reformator revolucionarnog perioda nacionalnog buđenja i preporoda. Rođen je u rumunskom delu Banata tadašnje Austrije. Školovao se za kaluđera, ali je napustio taj poziv i krenuo na putovanja po celoj Evropi, gde je primio ideje evropskog prosvetiteljstva i racionalizma. Ponesen takvim idejama radio je na prosvećivanju svog naroda, prevodio je razna dela među kojima su najpoznatije Ezopove basne, a potom je i sam pisao dela, prvenstveno programskog tipa, među kojima je najpoznatije „Život i priključenija“. Dositej je bio prvi popečitelj (ministar) prosvete u Sovjetu i tvorac svečane pesme „Vostani Serbie“. Njegovi ostaci počivaju u Beogradu, na ulazu u Sabornu crkvu.
Dositej Obradović se rodio 1742. godine u Čakovu u Banatu , u zanatlijskoj porodici. Još kao đak osnovne škole, odao se sanjarenju i verskom zanosu. Posle smrti njegovog oca, njegov teča, da bi ga izlečio od sanjarenja i misticizma, izvodi ga iz škole i daje na zanat. Međutim, želja za naukom, koju je on gledao u crkvenim knjigama, ne ostavlja ga ni docnije, i čim mu se za to ukazala prilika, on ostavlja zanat i rodbinu i beži u fruškogorski manastir Hopovo.
Prvi srpski ustanak ga je zatekao u Trstu. On se od početka stavlja u službu srpskih ustanika: prvo je skupljao priloge za njih, a je potom vršio razne poverljive misije između ustanika i Rusije i najzad konačno prelazi u Srbiju. Kao najprosvećeniji i najučeniji Srbin svoga vremena, postao je prvi srpski ministar prosvete, organizovao je škole, mirio i savetovao ustaničke vođe, i bio je Karađorđev lični sekretar i savetnik.
Prvi njegovi rukopisni radovi samo su prevod ili prerada popularnih praktično-moralnih spisa novogrčkih i italijanskih. Tako, Bukvica je jedan mali prevod iz Jovana Zlatousta namenjen pop-Avramovoj kćeri Jeleni iz Kosovog polja niže Knina. Dositej je tada (1765. godine) napisao prvu knjigu "na prost srpski jezik", i time udario osnov za svoj bogati i plodonosni književni rad. Hristoitija prevod jednog novogrčkog dela iz XVIII veka, Basne su prevod Ezopa, Fedra, Lafontena i Lesinga. Uz basne je Dositej dodavao svoja značajna „naravoučenija", kao moralne komentare pojedinih basana. Svoja glavna i najbolja dela počinje objavljivati od godine 1783.Prvo je štampao Život i priključenija u kojem je ispričao svoj život od rođenja do četrdeset i treće godine i svoju biografiju propratio refleksijama o potrebi škola i nauke i o duhovnoj zaostalosti kaluđera, koje oštro napada. Posle toga štampa Sovjete zdravoga razuma, izabrane misli i savete učenih ljudi s raznih jezika prevedene. To su moralni i polemični ogledi, puni prosvetiteljskih misli. Zatim objavljuje Sobranije, zbirku ogleda iz morala i praktične filozofije: o patriotizmu, o ljubavi k naukama, o laži, o čitanju, o umerenosti itd. Tu ima nekoliko moralnih priča, kao ona Marmontelova „Lauzus i Lidija", ili Labrijerova „Irena"; tu je i više istočnjačkih priča moralne ili filozofske tendencije; tu je i Lesingova komedija „Damon". — Dositej je i prevodio sa raznih jezika: „Etiku" od italijanskog pisca Soavija i „Slovo poučitelno" od nemačkog protestantskog mislioca Colikofera.
Nazad na vrh Ići dole
sindjelic84
Четник
Четник
avatar

Muški
Broj poruka : 69
Godina : 34
Omiljeni Vojvoda : Omiljen Vojvoda
Datum upisa : 01.06.2008

PočaljiNaslov: Re: Dositej Obradovic   Ned Jul 26, 2009 8:58 pm

Kao praktičan mislilac i narodni učitelj, on nauku i književnost smatra samo kao sredstvo da se kod čoveka razvije „čovekoljublje i dobra narav“, sve svodi na vaspitanje mladeži i smatra „tu stvar najnužniju i najpolezniju človeku na svetu“. Kad govori o vaspitanju, Dositej ne misli samo na vaspitanje muške dece već i ženske. Mesto istočnjačkog i patrijarhalnog shvatanja ženine uloge u društvu on postavlja novo shvatanje u duhu racionalističke filozofije zapada: traži da i ženska deca uče ne samo čitanje i pisanje već sva znanja dostupna muškarcima, kako bi bolje odgovorila svojim dužnostima kao kćeri, supruge i majke i kako bi što više pomogla opštem prosvetnom i moralnom napretku.
Kuća u kojoj je rođen Dositej u Čakovu, u Rumuniji, i danas postoji. Međutim, pošto se značajno promenio nacionalni sastav sela, i ta kuća je do pre koju godinu bila vlasništvo jedne rumunske porodice. Akcijom firme „Hemofarm“ iz Vršca je kuća otkupljena i preuređena, a zajedno sa Maticom srpskom i Institutom za književnost i umetnost je pokrenuta Zadužbina.

Dana 17. septembra 2004. je u Vršcu osnovana Zadužbina Dositeja Obradovića. Ciljevi zadužbine su:

* proučavanje stvaralaštva Dositeja Obradovića i njegovog uticaja u prosveti i nauci
* otkrivanje i prenošenje novim naraštajima osnovnih poruka delatnosti Dositejeve
* organizovanje susreta mladih pisaca i darovitih učenika iz zemlje, zagraničja i dijaspore
* pružanje pomoći mladim darovitim piscima i umetnicima oko obznanjivanja njihovih ostvarenja
* pružanje pomoći darovitim studentima slavistike, srbistike i rumunistike
* stvaralačko povezivanje lokalnih zajednica Temišvara, Vršca, Čakova i Sentmartona
* izdavanje godišnje publikacije "Dositej" u Dositejeve dane
* dodeljivanje nagrade Dositejev štap
Prvi srpski ustanak ga je zatekao u Trstu. On se od početka stavlja u službu srpskih ustanika: prvo je skupljao priloge za njih, a je potom vršio razne poverljive misije između ustanika i Rusije i najzad konačno prelazi u Srbiju. Kao najprosvećeniji i najučeniji Srbin svoga vremena, postao je prvi srpski ministar prosvete, organizovao je škole, mirio i savetovao ustaničke vođe, i bio je Karađorđev lični sekretar i savetnik.

Umro je 1811. god. u Beogradu i sahranjen ispred Saborne crkve u Beogradu. Njegovo telo je dva puta izmeštano, 1837. zbog zidanja nove Saborne crkve umesto stare koja je srušena i drugi put 1897. da bi se njegov grob postavio naporedo sa grobom Vuka Karadžića koji je te godine prenet iz Beča
Nazad na vrh Ići dole
 
Dositej Obradovic
Nazad na vrh 
Strana 1 od 1

Dozvole ovog foruma:Ne možete odgovarati na teme u ovom forumu
Srpska Trobojka :: SLavne licnosti iz srpske istorije-
Skoči na: